Dziś inspektor może zażądać danych z bieżącego dnia i z 56 poprzednich. Umiejętność szybkiego odczytania zapisów stała się więc codziennym obowiązkiem kierowcy i przewoźnika. W tym tekście podpowiadamy, jak czytać wydruk z tachografu, jak sprawdzić kartę kierowcy i jak pobierać pliki cyfrowe, aby żadna kontrola nie zaskoczyła Twojej floty.
Inteligentny tachograf drugiej generacji – co właściwie rejestruje?
W nowych Actrosach i Arocsach znajdują się tachografy inteligentne drugiej generacji (smart tacho 2). Urządzenie samo odnotowuje przekroczenie granicy na podstawie lokalizacji GNSS, pozwala oznaczyć załadunek i rozładunek wraz z miejscem operacji, a służby mogą odczytać część danych zdalnie, jeszcze zanim zatrzymają pojazd.
Podczas kontroli drogowej kierowca musi być w stanie przedstawić wymagane zapisy z bieżącego dnia oraz 56 poprzednich dni. Od sierpnia 2025 roku obowiązek montażu objął kolejne grupy pojazdów w przewozach międzynarodowych, a od lipca 2026 roku wszystkie pojazdy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony.
Jak odczytać wydruk z tachografu krok po kroku?
Wydruk to podstawowy dowód podczas kontroli drogowej i najszybszy sposób weryfikacji zapisów. Zanim zaczniesz analizować godziny, przypomnij sobie cztery podstawowe piktogramy:
- kierownica – czas jazdy, rejestrowany automatycznie, gdy pojazd się porusza;
- łóżko – przerwy i odpoczynki, w tym odpoczynki dobowe;
- młotki – inna praca, na przykład załadunek, rozładunek czy obsługa pojazdu;
- przekreślony kwadrat – dyspozycyjność, czyli gotowość do pracy bez jej wykonywania, choćby oczekiwanie na załadunek.
Jak odczytać wydruk z tachografu krok po kroku?
Aby odczytać wydruk z tachografu cyfrowego, zacznij od nagłówka – znajdziesz tam datę, dane kierowcy oraz identyfikację pojazdu. Niżej urządzenie drukuje chronologiczną listę aktywności z dokładnością do minuty, którą warto porównać z faktycznym przebiegiem dnia. Na końcu pojawiają się zdarzenia i usterki, na przykład jazda bez włożonej karty, przekroczenie prędkości czy zanik zasilania. Ten sam układ znajdziesz w najpopularniejszych urządzeniach VDO i Stoneridge – różnią się one głównie budową menu.
Awaria tachografu lub karty – zapisy ręczne i 7 dni na naprawę
Jeżeli urządzenie przestaje rejestrować dane, sposób postępowania określa rozporządzenie (UE) nr 165/2014. Kierowca powinien niezwłocznie poinformować przewoźnika o usterce, a następnie rozpocząć prowadzenie zapisów zastępczych. Informacje te nanosi się na odwrocie wydruku z tachografu. Jeśli wykonanie wydruku nie jest możliwe z powodu niesprawnej drukarki, zapisy należy prowadzić na osobnej kartce, podając imię i nazwisko kierowcy, numer karty kierowcy lub prawa jazdy oraz opatrując dokument podpisem.
Należy zaznaczać wszystkie statusy: jazdę, inną pracę, dyspozycyjność i odpoczynek. Przewoźnik musi zapewnić naprawę możliwie szybko, najpóźniej w ciągu 7 dni od wykrycia usterki, a jeśli pojazd nie wróci w tym czasie do bazy – zorganizować ją w trasie.
Jak pobrać dane z tachografu cyfrowego i karty kierowcy?
Odczyt wydruków to za mało – przewoźnik musi regularnie zgrywać pliki cyfrowe. Dane z karty kierowcy pobiera się co najmniej raz na 28 dni, a z pamięci tachografu raz na 90 dni. Za brak terminowego pobierania danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego grożą sankcje. Coraz więcej firm rezygnuje z ręcznego zgrywania na rzecz odczytu zdalnego (remote download) – system telematyczny przesyła pliki z pojazdu w trasie wprost do biura i pilnuje terminów bez pustych przebiegów. W ciężarówkach Mercedes-Benz taką klasę usług reprezentuje telematyka Fleetboard.
Naruszenia PN, BPN i NN a dobra reputacja przewoźnika
Naruszenia ujawnione podczas kontroli są klasyfikowane jako PN (poważne), BPN (bardzo poważne) lub NN (najpoważniejsze) i trafiają do krajowego rejestru KREPTD, połączonego z unijnym systemem ERRU. Dobra reputacja stanowi jeden z podstawowych warunków prowadzenia działalności transportowej. Już pojedyncze naruszenie zakwalifikowane jako NN może skutkować wszczęciem postępowania w sprawie jej oceny, natomiast średnio dwa BPN przypadające na kierowcę w ciągu roku mogą prowadzić do cofnięcia części wypisów z licencji.
Rzetelne prowadzenie wpisów oraz kompletne archiwizowanie plików nie są więc wyłącznie obowiązkiem administracyjnym. W praktyce stanowią istotny element ochrony ciągłości działalności i bezpieczeństwa prawnego przedsiębiorstwa transportowego.
Poznaj funkcje tachografu w swoim pojeździe z MB Poznań
Nowoczesny tachograf najlepiej poznać, zanim pojedzie z nim w trasę pierwszy kierowca. Doradcy MB Poznań pomogą dobrać konfigurację Actrosa lub Arocsa odpowiednią do charakteru realizowanych przewozów. O sprawność pojazdu w kolejnych latach zadbają autoryzowane serwisy w Komornikach i Swarzędzu-Jasinie.
FAQ
Ile dni wstecz sprawdza inspekcja podczas kontroli drogowej?
Od 31 grudnia 2024 roku kierowca musi okazać zapisy z bieżącego dnia oraz z poprzednich 56 dni – wcześniej okres kontrolny wynosił 28 dni. Tym ważniejsze są porządek we wpisach manualnych i kompletna dokumentacja.
Jak często trzeba sczytywać kartę kierowcy i pamięć tachografu?
Dane z karty kierowcy pobiera się co najmniej raz na 28 dni, a z pamięci tachografu raz na 90 dni. Pliki przechowuje się minimum przez rok i okazuje na żądanie służb kontrolnych.
Co zrobić po błędnym wpisie manualnym?
Na najbliższym postoju wykonaj wydruk i zapisz na nim, jakiego okresu dotyczy pomyłka oraz jaka była faktyczna aktywność, a opis potwierdź podpisem. Taki dokument wozi się przy sobie i przekazuje do firmy razem z pozostałą dokumentacją.
Czy można jechać dalej z zepsutym tachografem?
Tak, ale tylko przez ograniczony czas – naprawa musi nastąpić najpóźniej w ciągu 7 dni od wykrycia usterki, a do tego momentu kierowca prowadzi zapisy ręczne na odwrocie wydruku.